|
(usually used to express doubt, disbelief or sarcasm)
1. Who else? (= ‘Who else were you expecting?’) = ווער דען?
ווער דען האָסטו געמיינט וועט קומען?
[VER DEN HOSTÚ GEMÉYNT VET KÚMEN?]
Who else did you think was coming?
2. What else (can you do)?/What were you expecting? = <וואָס דען <וואָדען?
דער אויטאָ פֿאָרט נישט, וועט מען מוזן גיין צו פֿוס. וואָס דען ‹וואָדען› קען מען טאָן?
[DER ÓYTO FORT NIShT, VET MEN MUZN GEYN TSU FUS. VOS DEN <VODÉN> KEN MEN TON?]
The car isn’t working, so we’ll have to go by foot. What else can we do?
3. When, then? (= When were you projecting stg. to take place?) = ווען דען?
דער קלאַס הייבט זיך אָן 4:00. ווען דען האָסטו געמיינט, 6:00?
[DER KLAS HEYBT ZIKh ON FIR A ZÉYGER; VEN DEN HÓSTU GEMÉYNT, ZEKS A ZÉYGER?]
The class starts at 4:00; when did you think it was starting, at 6:00?
4. (Well,) then why – ?פֿאַר) וואָס (זשע) דען)
אַז דו ביסט נישט אין כּעס אויף מיר, (פֿאַר) וואָס (זשע) דען רעדסטו נישט מיט מיר?
[AZ DU BIST NIShT IN KAS AF MIR, (FAR) VOS (ZhE) DEN RÉDSTU NIShT MIT MIR?]
If you’re not angry at me, well, then why aren’t you talking to me?
5. It’s anyone’s guess/Who can tell? = ?ווער קען דען וויסן
ווער קען דען וויסן וואָס וועט פֿון זײַן מויל אַרויס?
[VER KEN DEN VISN VOS VET FUN ZAYN MOYL ARÓYS?]
It’s anyone’s guess what will come out of his mouth.
6. (= expressing doubt whether an event/activity took place)
איז די באַן דען אָנגעקומען?
[IZ DI BAN DEN ÓNGEKUMEN?]
Did the train ever [= ‘even’] arrive?
7. Is it my fault …? = ?בין איך <איז ער/איז זי/זענען זיי> דען שולדיק
וואָס בין איך דען שולדיק אַז זי איז געפֿאַלן איבער די אייגענע פֿיס?
[VOS BIN IKh DEN ShÚLDIK AZ ZI IZ GEFÁLN ÍBER DI ÉYGENE FIS?]
Is it my fault that she tripped over herself?
Do not use דען with the meaning ‘for, because’ – this is a Germanism
and obsolete in modern Yiddish.
|
