|
The English negation “any” can be expressed by different words in different contexts. The three most frequently used are:
קיין [KIN/KEYN/KA]
אַ) ליאַדע; אַיעדע) [(A) LYÁDE; AYÉDE]
קיין שום [KIN/KEYN/KA ShUM]
*Please note: Although ליאַדע and שום are always stressed, קיין is rarely stressed when it stands alone in a negation.
1. Absence of something – ‘not any,’ ‘any … whatsoever’ = נישט קיין or נישט קיין שום, where שום adds emphasis to the absence.
כ׳האָב נישט קיין (שום) געדולד צון אים.
[Kh’HOB NIShT KIN (ShUM) GEDÚLD TSUN IM.]
I don’t have any patience for him (whatsoever).
דוד קען נישט קיין (שום) אַנדערע שפּראַכן.
[DÓVID KEN NIShT KIN (ShUM) ÁNDERE ShPRAKhN.]
Dovid doesn’t know any other languages (whatsoever).
חנה האָט נישט קיין (שום) ברירה.
[KhÁNE HOT NIShT KIN (ShUM) BRÉYRE.]
Khane doesn’t have any choice (whatsoever).
2. ‘whatever’ = װאָ֜סער ‹װע֜לכער› סע זאָל נישט זײַן; װאָ֜סער ‹װע֜לכער› נישט איז
לייענט וואָסער בוך סע זאָל נישט זײַן ‹לייענט וועלעכס נישט איז בוך› – אַבי געלייענט!
[LÉYENT VÓSER BUKh SE ZOL NIShT ZAYN ‹LÉYENT VÉLEKhS NIShT IZ BUKH› – ABÍ GELÉYENT!]
Read any book – so long as you read!
3. ‘very soon’ – אַ) ליאַדע מינוט ‹טאָג›; אָט־אָט)
זעט אויס ווי דאָס עופֿעלע וועט אַ ליאַדע טאָג ‹אָט־אָט› געבוירן ווערן.
[ZET OYS VI DOS ÉYFELE VET A LYÁDE TOG ‹OT–OT› GEBÓYRN VERN.]
Looks like the baby will be born any day now.
די באַן וועט אָט־אָט אָנקומען. / די באַן וועט אָנקומען אַ ליאַדע מינוט.
[DI BAN VET OT–OT ÓNKUMEN / DI BAN VET ÓNKUMEN A LYÁDE MINÚT.]
The train will be arriving any minute now.
4. ‘(absolutely) any old’ – נישט סתּם; נישט אַבי ווער/וואָס
ער איז נישט סתּם אַ ייִד ‹נישט אַבי ווער› – ער איז אַ באַקאַנטער רבֿ.
[ER IZ NIShT STAM A YID ‹NiShT ÁBI VER› – ER IZ A BAKÁNTER ROV.]
He isn’t just any old Jewish person – he’s a well-known rabbi.
טאַטע־מאַמע האָבן אים געשאָנקען אַ מתּנה, און נישט סתּם אַ מתּנה ‹נישט אַבי וואָס› – נאָר אַ שפּאָגל נײַעם אויטאָ!
[TÁTE-MÁME HOBN IM GEShÓNKEN A MATÓNE, UN NIShT STAM A MATÓNE ‹NiShT ÁBI VOS› – NOR A ShPOGL NÁYEM ÓYTO!]
His parents gave him a gift, and not just any old gift – but a brand new car!
5. ‘any which way,’ ‘somehow’
מע מוז אַרויסקריכן פֿון דער בלאָטע ווי נאָר מע קען.
[ME MUZ ARÓYSKRIKhN FUN DER BLÓTE VI NOR ME KEN.]
We need to crawl out of this mess any which way ‹somehow›.
|
